Paslanmaz – Paslanmaz çelik

Eski antik çağlardan bugüne sadece sayılı demir korozyona karşı koyarak ayakta durmuştur. Hindistandaki Delhi’nin Dikili Demiri bunlardan biridir. M.s 400’de yapılmış olan bu anıtın günümüze kadar ayakta kalabilmesinin sebebi; içerdiği yüksek orandaki fosfordan kaynaklanmaktadır. Bölgenin hava şartlarının da yardımıyla fosfor; demirin yüzeyini adeta koruyucu bir kılıf gibi sararak korozyon direncini arttırmıştır.

Aslında korozyon direnci mevzusu ilk kez 1821 yılında Pierre Berthier tarafından fark edilmiştir. Demir-krom alaşımının paslanmaya karşı gösterdiği direnci fark eden Fransız metalurjist dönemin teknolojisiyle demir işlemeyi başaramadığı için bu farkındalık sadece teoride kalmıştır. 1890 yılına gelindiğinde ise Goldschmidt alimunotermik denilen farklı bir yöntem keşfetmiştir. Alimunotermik bir nevi karbonsuz krom üretim metodudur. Paslanmaz çelik keşfinde atılan bu önemli adımlar birçok metalurjiste ilham ve bilgi katmış ve bu konudaki çalışmalar bu tarihlerden sonra hız kazanmıştır.

Paslanmaz çelik yaklaşık 150 kalitede üretilmektedir fakat yaygın olanı 15 tanesidir. Farklı fizik ve kimyasallarla alaşımlanarak günümüzde birçok farklı alanda kullanılabilir hale getirilmiştir. Paslanmaz çeliklerin her gecen gün kullanım alanları artarak devam etmektedir.

Mutfak eşyaları, ev aletleri, endüstriyel mutfaklar, kimya ve petro kimya sektörü, gıda sektörü, otomotiv sanayi, eşanjör ve boyler üretimi, kağıt sanayi, süthane ekipmanları, sabun sanayi, deri sanayi, kazan yapımı, ısı değiştiricileri, egzost boruları, havacılık endüstrisi fırın parçaları,pompa ve kompresör parçaları, yüksek sıcaklıklara dayanımlı ekipmanlar, dekoratif amaçlı kullanımlar bıçak satır meyve bıçağı eğe çakı vb. ürünler.

Paslanmaz çelik kullanıldığı ortama göre bazı metal ve maddelerin karşılayamadığı kadar dayanıklı ve isteklere karşılık verebilen bir materyaldir.
paslanmaz çeliği gıda sektöründe ürün saklama üzerine, tıpta cerrahi malzemelerde ve hayatın birçok önemli bölümünde kullanmaktayız.

paslanmaz ürünlerin tercih edilmesindeki temel etkenler:

*korozyona dayanıklı olması

*çiziklere dayanıklı olduğundan, kararma yapmadığından rağbet görmesi

*sıcaklığa dayanıklı oluşu

*maliyetinin düşük olması

*%100 geri dönüşümü oluşu

*biyolojik olarak nötr oluşu

*üzerinde leke tutmadığından temizleme kolaylığı

*hafif olmasına rağmen dayanıklı oluşu

paslanmaz çeliği tercih edilmesindeki önemli etkenler olarak sıralayabiliriz

Paslanmaz çelik imalatının son aşamasında yüzey normlarına göre tavlama fırını ve ütüleme haddesinden geçirilir. Soğuk haddelemeden sonra istenilen ölçüde kesilerek arasına koruma koruyucu kağıt benzeri bir şey koyularak ambalajlanır. Ambalajlanırken rulo veya levha ağırlıklarına göre sınıflandırılır. Uzun ürünlerde de yassı ürünlerdeki üretim aşamaları birebir aynıdır sadece makine parkurları farklılık gösterir. Sonuçta işlenerek istenilen çeşitli boyut ve biçimlerde malzeme elde edilebilir. Paslanmaz çubuk, paslanmaz tel, paslanmaz profil..vs

Paslanmaz icat edildiğinden beri üretimini ekonomik hale getirebilmek için birçok arge çalışması yapıldı. Özellikle demir veya normal kalite bir çeliğe oranla 4kat daha sert olması, mukavemetinin fazla olması, paslanmaz çeliğin sadece sıcak haddeleme ile yeterli inceliğe getirelememesinden dolayı soğuk hadde aşamasının gerekliği ortaya çıkmıştır. Yoğun Arge çalışmaları sonucunda makine mühendisi Mr Sendzimir’in makinesinin bu iş için biçilmiş kaftan olduğu sonucuna varılmıştır. Bu makine krom hadde silindirleri üzerine baskı ile güç katan silindirlerden oluşmaktadır ve 500-700 Newton/mm mukavemete sahip paslanmazı başarıyla inceltebilmektedir. İlk yapıldığında kapasitesi 200 ile 400metre dakikaydı fakat bugün 1000metre/dakikaya kadar çıkmıştır.. Bu başarısıyla sendzimir paslanmaz çelik üreticilerinin en önemli makine gruplarından biri olmuştur. devamını oku…